วันที่ 25 พฤษภาคม 2569 เวลา 08.30 น. ณ ศาลาพิบูลธรรม วัดพระศรีรัตนมหาธาตุวรมหาวิหาร อำเภอเมืองพิษณุโลก จังหวัดพิษณุโลก

นายเกียรติศักดิ์ ตรงศิริ ผู้ว่าราชการจังหวัดพิษณุโลก เป็นประธานฝ่ายฆราวาส ในพิธีเทศน์มหาชาติคำหลวง กัณฑ์ที่ 1 “กัณฑ์ทศพร” ภายใต้กิจกรรมสืบสานวัฒนธรรม และภูมิปัญญาท้องถิ่น ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 พร้อมด้วยนางพรศรี ตรงศิริ นายกเหล่ากาชาดจังหวัดพิษณุโลก นายบุญเหลือ บารมี รองผู้ว่าราชการจังหวัดพิษณุโลก นางนาตยา บารมี รองนายกเหล่ากาชาดจังหวัดพิษณุโลก นายนิสิต สวัสดิเทพ รองผู้ว่าราชการจังหวัดพิษณุโลก หัวหน้าส่วนราชการ ภาคีเครือข่ายวัฒนธรรม และพุทธศาสนิกชน เข้าร่วมพิธีโดยพร้อมเพรียงกัน

ฝ่ายสงฆ์นำโดย พระครูเกษมวาปีพิสัย เจ้าคณะอำเภอเมืองพิษณุโลก เป็นประธานฝ่ายสงฆ์ ร่วมด้วย พระครูปริยัติสุวรรณโพธิ ดร.รองเจ้าคณะอำเภอชาติตระการ โดยพระมหาธนศักดิ์ จินฺตกวี ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดพระศรีรัตนมหาธาตุวรมหาวิหาร เป็นผู้แสดงพระธรรมเทศนา กัณฑ์ที่ 1 “ทศพร”

ในการนี้ นายชัยพร เขิมขันธ์ พัฒนาการจังหวัดพิษณุโลก มอบหมาย นางยุพา กลิ่นหอม ผู้อำนวยการกลุ่มงานยุทธศาสตร์การพัฒนาชุมชน พร้อมด้วยนางทุงสะกรานต์ สุดธัญญรัตน์ ผู้อำนวยการกลุ่มงานสารสนเทศการพัฒนาชุมชน นางสาวผุสดี ทองเพชรจันทร์ ผู้อำนวยการกลุ่มงานประสานและสนับสนุนงานพัฒนาชุมชน และเจ้าหน้าที่สำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดพิษณุโลก เข้าร่วมพิธี

“กัณฑ์ทศพร” เป็นกัณฑ์แรกของเทศน์มหาชาติคำหลวง ซึ่งเป็นวรรณคดีสำคัญทางพระพุทธศาสนาในประเทศไทย มีเนื้อหาเกี่ยวกับพระเวสสันดรชาดก อันเป็นชาติสุดท้ายของพระโพธิสัตว์ก่อนจะตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้า โดยเนื้อหาในกัณฑ์ทศพรนี้กล่าวถึงพระนางผุสดี ซึ่งสถิตอยู่บนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ เมื่อบุญกุศลใกล้สิ้นสุดลง พระอินทร์ได้ประทานโอกาสให้พระนางเลือกพรได้ 10 ประการ ก่อนจุติลงมาเกิดเป็นมนุษย์ ดังนี้

ขอให้ได้ไปเกิดในปราสาทของพระเจ้ากรุงสีพี

ขอให้มีดวงตาดำขลับดั่งลูกเนื้อทราย

ขอให้มีคิ้วคมขำดั่งสร้อยคอนกยูง

ขอให้มีนามว่า "ผุสดี" ตามชื่อเดิม

ขอให้มีพระโอรสที่ทรงเกียรติยศสูงสุดและมีใจบุญสุนทาน

ขออย่าให้ครรภ์นูนป่องเหมือนสตรีทั่วไปเวลาตั้งครรภ์

ขอให้หน้าอกเต่งตึงงดงาม ไม่หย่อนคล้อย

ขอให้เส้นพระเกศา (ผม) ดำสนิทตลอดชีวิต

ขอให้มีผิวพรรณละเอียดผ่องใสดั่งทองคำธรรมชาติ

ขอให้มีอำนาจปลดปล่อยนักโทษประหารให้พ้นโทษได้

พรทั้ง 10 ประการดังกล่าวสะท้อนให้เห็นถึงคติความเชื่อและค่านิยมของสังคมไทยในอดีต ที่ให้ความสำคัญกับการเกิดในตระกูลที่ดี ความงดงามของรูปร่างหน้าตา ความสมบูรณ์ของร่างกาย ตลอดจนบทบาทของสตรีในฐานะมารดาผู้ให้กำเนิดบุคคลสำคัญ นอกจากนี้ ยังแสดงให้เห็นถึงอำนาจของบุญกุศลที่สามารถกำหนดชะตาชีวิต และการเลือกแนวทางชีวิตด้วยปัญญา กล่าวโดยสรุป กัณฑ์ทศพรไม่เพียงเป็นจุดเริ่มต้นของเรื่องพระเวสสันดรชาดกเท่านั้น หากยังเป็นบทที่สะท้อนแนวคิดเรื่องบุญ บารมี และการเตรียมความพร้อมเพื่อบรรลุเป้าหมายอันสูงสุดในทางพระพุทธศาสนา อีกทั้งยังแฝงข้อคิดเกี่ยวกับคุณค่าของความเป็นมารดา และความสำคัญของการสร้างเหตุปัจจัยที่ดีเพื่อให้เกิดผลลัพธ์ที่พึงประสงค์ในอนาคตอีกด้วย